“Lô hàng dệt may này có phải làm RoHS không?” — câu hỏi nghe đơn giản nhưng lại là nguyên nhân khiến nhiều doanh nghiệp làm sai hồ sơ theo cả hai hướng: hoặc làm thừa (tốn chi phí cho yêu cầu không áp dụng), hoặc làm thiếu (bỏ sót khung quy định thực sự áp dụng).
Bài viết này nêu nguyên tắc xác định phạm vi, so sánh khung áp dụng cho từng nhóm hàng và chỉ ra những trường hợp “có điện nhưng không thuộc RoHS”.
1. Nguyên tắc gốc: RoHS chỉ áp dụng cho thiết bị điện – điện tử
RoHS áp dụng cho thiết bị cần dòng điện hoặc trường điện từ để hoạt động. Ba câu hỏi quyết định:
- Sản phẩm có cần điện hoặc trường điện từ để hoạt động không?
- Nếu có, phần tạo ra chức năng đó là một thiết bị riêng hay chỉ là phụ kiện?
- Sản phẩm cuối cùng có thuộc nhóm được quy định là thiết bị điện – điện tử riêng hay chỉ là một bộ phận của sản phẩm khác?
Nếu câu trả lời đầu tiên là “không”, RoHS không áp dụng — bất kể sản phẩm có gắn mác kỹ thuật hay không.
2. Khung áp dụng theo từng nhóm hàng
| Nhóm hàng | RoHS có áp dụng? | Khung chính thay thế |
|---|---|---|
| Dệt may không có chức năng điện | Không | Quy định hoá chất của EU về hạn chế chất trong sản phẩm dệt, yêu cầu an toàn sản phẩm, yêu cầu riêng của nhãn hàng |
| Da giày | Không | Quy định hạn chế chất của EU, trong đó có giới hạn crôm hoá trị sáu trong sản phẩm da; yêu cầu an toàn sản phẩm |
| Đồ chơi không có chức năng điện | Không | An toàn đồ chơi tại EU, quy định của thị trường đích, yêu cầu hoá chất cho đồ chơi |
| Đồ chơi có chức năng điện – điện tử | Có, cho phần điện | Đồng thời phải đáp ứng yêu cầu an toàn đồ chơi |
| Quần áo có đèn LED hoặc cảm biến | Có, cho cụm điện | Kết hợp yêu cầu dệt may và yêu cầu thiết bị điện |
| Giày có đèn hoặc mô-đun điện tử | Có, cho cụm điện | Kết hợp yêu cầu hoá chất cho da và yêu cầu thiết bị điện |
| Túi xách có khoá điện tử, túi sạc | Có, cho mô-đun điện | Kết hợp yêu cầu chung và yêu cầu thiết bị điện |
Điểm đáng chú ý: với da giày, yêu cầu crôm hoá trị sáu — chất thường được gắn với RoHS — lại đến từ khung hạn chế chất của EU dành cho sản phẩm da, không phải RoHS. Đây là nguồn nhầm lẫn phổ biến khi doanh nghiệp làm cả hàng da và hàng điện tử.
3. Ba trường hợp “có điện nhưng không thuộc RoHS”
| Trường hợp | Vì sao không thuộc phạm vi | Vẫn phải làm gì |
|---|---|---|
| Vật trang trí có pin chỉ để phát sáng | Phần lớn trường hợp được xem là phụ kiện của sản phẩm chính, không phải thiết bị riêng | Kiểm tra yêu cầu an toàn sản phẩm và yêu cầu pin; xác nhận lại nếu bán rời |
| Phụ kiện điện đi kèm thiết bị không thuộc phạm vi | Có thể thuộc phạm vi nếu bán rời hoặc có chức năng riêng | Làm rõ cách bán và chức năng thực tế của phụ kiện |
| Bộ phận điện tử lắp trong xe, máy móc, thiết bị y tế | Có khung riêng cho sản phẩm cuối | Áp dụng khung của sản phẩm cuối và yêu cầu của khách hàng |
Nguyên tắc thực dụng: nếu không chắc, hãy hỏi khách hàng bằng văn bản về khung áp dụng cho sản phẩm cuối, thay vì tự suy đoán từ tên hàng hoá.
4. Vì sao khách hàng vẫn hỏi về RoHS với hàng dệt may?
- Yêu cầu mua hàng chung: nhiều tập đoàn dùng một biểu mẫu yêu cầu cho mọi nhóm hàng, trong đó có mục RoHS.
- Cách hiểu rộng: “RoHS” được dùng như tên gọi chung cho nhóm yêu cầu hạn chế chất.
- Có phần điện trong sản phẩm: nhiều mặt hàng dệt may hiện đại có mô-đun điện tử nhỏ.
- Tránh rủi ro: khách hàng muốn chắc chắn nhà cung cấp hiểu đúng phạm vi trước khi ký hợp đồng.
Cách trả lời phù hợp không phải là “không phải làm” mà là: xác nhận sản phẩm có phần điện – điện tử hay không, nêu khung nào thực sự áp dụng, và đề xuất bộ chứng từ tương ứng.
5. Năm câu hỏi nên gửi khách hàng
- Sản phẩm có chức năng điện – điện tử không, và phần đó có bán rời không?
- Thị trường đích chính là EU, Hoa Kỳ, Nhật Bản hay nhiều thị trường?
- Khách hàng đã có biểu mẫu yêu cầu chất riêng chưa?
- Sản phẩm có tiếp xúc trực tiếp với da người dùng không?
- Khách hàng có yêu cầu tiêu chuẩn riêng ngoài quy định pháp luật không?
6. Câu hỏi thường gặp
Vậy hàng dệt may cần chứng từ gì?
Thường là báo cáo thử theo yêu cầu của khách hàng cho các nhóm chất hạn chế áp dụng cho vật liệu dệt, kèm tuyên bố của nhà sản xuất. Nội dung cụ thể phụ thuộc thị trường và khách hàng.
Nếu khách hàng vẫn yêu cầu báo cáo RoHS thì làm thế nào?
Có thể trao đổi để thống nhất dùng tiêu chuẩn phù hợp với vật liệu. Nếu khách hàng giữ yêu cầu, có thể thử theo danh mục chất bị hạn chế cho các vật liệu rủi ro và ghi rõ trong báo cáo phạm vi áp dụng.
Da giày có thử crôm hoá trị sáu không?
Có, nhưng theo khung hạn chế chất dành cho sản phẩm da chứ không theo RoHS. Giới hạn áp dụng và phương pháp thử cũng khác.
Túi xách có mô-đun sạc không dây thì sao?
Mô-đun sạc có chức năng điện riêng nên phần đó thuộc phạm vi thiết bị điện – điện tử. Cần hồ sơ cho phần điện, đồng thời hồ sơ cho vật liệu da hoặc vải.
Làm sao biết một phụ kiện điện là thiết bị riêng hay phụ kiện?
Căn cứ vào chức năng thực tế và cách đưa ra thị trường: nếu phụ kiện có thể hoạt động độc lập và được bán rời, khả năng cao được xem là thiết bị riêng.
7. Kết luận
RoHS chỉ áp dụng cho thiết bị điện – điện tử. Hàng dệt may, da giày và đồ chơi không có chức năng điện nằm ngoài phạm vi RoHS, nhưng vẫn phải đáp ứng các khung hạn chế chất khác của thị trường đích.
Ba việc nên làm: xác định rõ sản phẩm có phần điện – điện tử hay không; ghi khung áp dụng cho từng mã hàng trong hồ sơ; và xác nhận bằng văn bản với khách hàng trước khi bắt đầu thử nghiệm.
Nguồn tham khảo
- Chỉ thị 2011/65/EU và các văn bản sửa đổi (RoHS) — định nghĩa thiết bị điện – điện tử và phạm vi áp dụng.
- Quy định (EC) 1907/2006 (REACH) — các hạn chế chất liên quan đến sản phẩm dệt may, da và sản phẩm tiêu dùng.
- Chỉ thị 2009/48/EC về an toàn đồ chơi và chuỗi tiêu chuẩn EN 71.
- Quy định chung về an toàn sản phẩm của EU đối với hàng tiêu dùng.
Bài viết liên quan
- Phạm vi áp dụng RoHS: sản phẩm nào phải tuân thủ, sản phẩm nào được loại trừ?
- Cùng một món đồ chơi, ba bộ giới hạn: RoHS vs EN 71-3 vs CPSIA
- RoHS và REACH khác nhau thế nào? Ngưỡng, phạm vi và nghĩa vụ khai báo
- RoHS và ELV: hai bộ giới hạn chất khác nhau cho hàng điện tử và hàng ô tô
Trao đổi thêm
Miễn trừ trách nhiệm
Bài viết này là nội dung diễn giải do chúng tôi tự biên soạn; không phải tư vấn pháp lý. Doanh nghiệp cần đối chiếu nguyên văn văn bản/tiêu chuẩn liên quan trước khi áp dụng cho sản phẩm cụ thể.
Xem thêm: Chính sách bản quyền & Miễn trừ trách nhiệm của ticforall.com.
