[Việt Nam] Đăng ký hoạt động theo Nghị định 22/2026/NĐ-CP và chỉ định theo Nghị định 37/2026/NĐ-CP: hai làn đường pháp lý của tổ chức đánh giá sự phù hợp

Tóm tắt nhanh

• Từ năm 2026, tổ chức đánh giá sự phù hợp (ĐGSPH) tại Việt Nam hoạt động trên hai làn đường pháp lý tách biệt nhưng xếp lớp lên nhau: đăng ký hoạt động theo Nghị định 22/2026/NĐ-CP ngày 16/01/2026 (Chương V, Điều 42 – 64) và chỉ định theo Nghị định 37/2026/NĐ-CP ngày 23/01/2026 (Mục 2 Chương VII, Điều 71 – 78).
• Đăng ký hoạt động là điều kiện hành nghề: mọi tổ chức thử nghiệm, giám định, chứng nhận, xác nhận giá trị sử dụng/kiểm tra xác nhận và tổ chức công nhận đều phải có Giấy chứng nhận đăng ký hoạt động — tương ứng với 5 chuẩn năng lực ISO/IEC 17025 – 17020 – 17065/17021-1 – 17029 – 17011.
• Chỉ định là điều kiện phục vụ quản lý nhà nước: chỉ phát sinh khi quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN) hoặc pháp luật chuyên ngành có yêu cầu tổ chức ĐGSPH phải được chỉ định, đối với sản phẩm, hàng hóa mức độ rủi ro cao thuộc ngành, lĩnh vực do bộ quản lý ngành phụ trách.
• Chỉ định không thay thế đăng ký: Điều 71 và Điều 72 Nghị định 37 yêu cầu tổ chức đã được cấp Giấy chứng nhận đăng ký hoạt động trong đúng lĩnh vực đăng ký chỉ định, và phải được công nhận (accreditation) cho phạm vi đó.
• Hai làn đường có cơ quan cấp khác nhau: đăng ký do Chủ tịch UBND tỉnh, thành phố (thử nghiệm, giám định, chứng nhận) hoặc Bộ Khoa học và Công nghệ (tổ chức công nhận); chỉ định do bộ quản lý ngành, lĩnh vực (hoặc UBND tỉnh đối với quy chuẩn kỹ thuật địa phương).
• Hai làn đường có nhịp báo cáo khác nhau: theo Nghị định 22, tổ chức ĐGSPH cập nhật kết quả hằng tuần và tổ chức công nhận trước ngày 20 hằng tháng; theo Nghị định 37, tổ chức được chỉ định báo cáo hằng quý trước ngày 25.
• Hệ quả thương mại: có đăng ký — được ký hợp đồng dịch vụ trên thị trường; có chỉ định — được cung cấp kết quả ĐGSPH cho hoạt động kiểm tra nhà nước, được công bố trên danh sách của bộ quản lý ngành, và được các cơ quan khác thừa nhận kết quả đánh giá năng lực.

1. Vì sao hai làn đường “đăng ký” và “chỉ định” hay bị nhầm

Qua thực tế tư vấn cho các phòng thử nghiệm, tổ chức giám định và tổ chức chứng nhận, câu hỏi chúng tôi nhận nhiều nhất từ năm 2026 đến nay là: “Nhà máy đã có ISO/IEC 17025 và có Giấy chứng nhận đăng ký hoạt động thử nghiệm rồi, sao vẫn không thử nghiệm được cho lô hàng nhập khẩu thuộc diện kiểm tra nhà nước?” — và câu trả lời nằm ở làn đường thứ hai.

Cấu trúc pháp lý hiện hành được thiết kế theo hai tầng năng lực khác nhau:

• Tầng 1 — năng lực hành nghề (đăng ký hoạt động). Nghị định 22/2026/NĐ-CP hợp nhất toàn bộ điều kiện kinh doanh dịch vụ ĐGSPH vào Chương V (Điều 42 – 64), thay thế Nghị định 107/2016/NĐ-CP, Nghị định 127/2007/NĐ-CP và các quy định rải rác trước đây. Đây là điều kiện tối thiểu để tồn tại hợp pháp trên thị trường: có năng lực, có nhân sự, có thiết bị, có hệ thống quản lý, được cơ quan nhà nước ghi nhận bằng một giấy chứng nhận.
• Tầng 2 — tư cách phục vụ quản lý nhà nước (chỉ định). Nghị định 37/2026/NĐ-CP dành Mục 2 Chương VII (Điều 71 – 78) cho cơ chế chỉ định tổ chức ĐGSPH. Đây không phải “giấy phép hành nghề” mà là quyết định hành chính trao cho tổ chức một phạm vi dịch vụ cụ thể gắn với yêu cầu quản lý nhà nước, mà hệ quả của nó là: kết quả ĐGSPH của tổ chức đó được cơ quan kiểm tra nhà nước sử dụng.

Hai văn bản ra đời cách nhau đúng 07 ngày (16/01/2026 và 23/01/2026) và cùng triển khai hai luật sửa đổi năm 2025 — Luật Tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật (sửa đổi, bổ sung) và Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa (sửa đổi, bổ sung). Vì vậy, đọc Nghị định 22 mà không đọc Nghị định 37 (và ngược lại) gần như chắc chắn dẫn đến sai lệch trong thiết kế hồ sơ và trong cam kết với khách hàng.

Cách nhớ nhanh: Nghị định 22 trả lời câu hỏi “Tôi có được hành nghề không?”; Nghị định 37 trả lời câu hỏi “Kết quả của tôi có được nhà nước dùng không?”. Có giấy chứng nhận đăng ký hoạt động mà chưa được chỉ định thì vẫn hành nghề bình thường — nhưng không được tham gia phần thị trường do nhà nước chỉ định.

2. Làn đường thứ nhất — Đăng ký hoạt động theo Nghị định 22/2026/NĐ-CP

2.1. Năm loại hình phải đăng ký và chuẩn năng lực tương ứng

Chương V Nghị định 22/2026/NĐ-CP chia thành 6 mục, trong đó 5 mục đầu là 5 loại hình dịch vụ ĐGSPH phải đăng ký:

Ba điểm mang tính “chuyên môn TIC” cần nhấn mạnh:

• Điều 3 Nghị định 22 lần đầu định nghĩa các chức danh (thử nghiệm viên, giám định viên, chuyên gia đánh giá) và quy đổi “ngày công” = 08 giờ làm việc, liệt kê cụ thể các hoạt động được tính (họp khai mạc, xem xét tài liệu, trao đổi thông tin, phân công vai trò, thu thập và xác minh thông tin, đưa ra phát hiện, chuẩn bị kết luận, họp kết thúc). Đây là căn cứ để hồ sơ năng lực không còn bị “đếm thiếu” hoặc “đếm thừa”.
• Nhân sự phải là người chính thức của tổ chức — viên chức, hoặc người lao động có hợp đồng xác định thời hạn từ đủ 12 tháng trở lên, hoặc hợp đồng không xác định thời hạn. Cộng tác viên theo vụ việc không được tính vào ngưỡng 06 người.
• Với tổ chức công nhận, Điều 58 đặt yêu cầu chống xung đột lợi ích: người thành lập, quản lý, điều hành tổ chức công nhận không được đồng thời quản lý, điều hành hoặc góp vốn vào bất kỳ tổ chức ĐGSPH nào trong cùng lĩnh vực được công nhận — và phải là thành viên ký MRA/MLA của ILAC, IAF, APAC hoặc tổ chức công nhận được thừa nhận theo MRA/MLA mà Việt Nam tham gia.

2.2. Thẩm quyền, hồ sơ và thời hạn: cơ chế phân cấp mới

2.3. Nghĩa vụ duy trì — phần nhiều tổ chức bỏ quên

Đăng ký hoạt động không phải thủ tục “một lần rồi xong”. Điều 68 Nghị định 22 đặt ra bộ nghĩa vụ thường xuyên:

• Tổ chức ĐGSPH cập nhật, kê khai kết quả hoạt động hằng tuần — “trước ngày đầu tuần kế tiếp” — trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng, theo Mẫu số 07, 08, 09 tùy loại hình (chứng nhận; thử nghiệm; giám định/xác nhận giá trị sử dụng/kiểm tra xác nhận).
• Tổ chức công nhận báo cáo trước ngày 20 hằng tháng, kỳ báo cáo từ ngày 16 tháng trước đến hết ngày 15 của tháng báo cáo (Mẫu số 16).
• Mọi thay đổi ảnh hưởng tới năng lực đã đăng ký phải cập nhật trong 15 ngày kể từ ngày có thay đổi (nhân sự chủ chốt, thiết bị, phạm vi, địa điểm…).
• Các thủ tục đăng ký, báo cáo, cập nhật đều thực hiện trên môi trường điện tử qua Cổng dịch vụ công quốc gia và Cơ sở dữ liệu quốc gia; tổ chức chịu trách nhiệm về tính chính xác, trung thực, pháp lý của dữ liệu điện tử và phải bảo đảm hạ tầng kỹ thuật, an toàn thông tin, chữ ký số.

Điểm “có răng” đáng lưu ý: Điều 63 liệt kê các trường hợp thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký hoạt động, trong đó có trường hợp không thực hiện đầy đủ trách nhiệm tại Điều 68 trong 02 năm. Nghĩa là không báo cáo đúng hạn có thể dẫn tới mất giấy chứng nhận — một rủi ro thuần tuý vận hành nhưng hậu quả pháp lý rất nặng. Với tổ chức công nhận, Điều 64 còn quy định sau khi bị thu hồi theo các trường hợp về vi phạm/điều kiện/hồ sơ giả, tổ chức chỉ được xem xét đăng ký lại sau 02 năm.

3. Làn đường thứ hai — Chỉ định theo Nghị định 37/2026/NĐ-CP

3.1. Khi nào nghĩa vụ “chỉ định” phát sinh?

Điều 71 Nghị định 37/2026/NĐ-CP xác định hai điều kiện kích hoạt:

• Điều kiện về văn bản: QCVN hoặc pháp luật chuyên ngành có quy định yêu cầu tổ chức ĐGSPH phải được chỉ định. Nếu QCVN không yêu cầu, doanh nghiệp vẫn có thể dùng kết quả của tổ chức chỉ đăng ký hoạt động.
• Điều kiện về đối tượng: sản phẩm, hàng hóa mức độ rủi ro cao thuộc trách nhiệm quản lý của bộ quản lý ngành, lĩnh vực. Ba mức rủi ro (cao – trung bình – thấp) được xác định theo Điều 4 Nghị định 37, dựa trên bằng chứng khoa học, dữ liệu thực tiễn, khả năng quản lý của cơ quan nhà nước và nguyên tắc tỷ lệ.

Về thẩm quyền, bộ quản lý ngành, lĩnh vực chỉ định tổ chức ĐGSPH cho lĩnh vực mình phụ trách; UBND tỉnh, thành phố chỉ định tổ chức chứng nhận cho quy chuẩn kỹ thuật địa phương (QCĐP) do mình ban hành. Danh sách tổ chức được chỉ định và danh sách tổ chức ĐGSPH nước ngoài được thừa nhận đơn phương phải được công bố công khai, kết nối với Cơ sở dữ liệu quốc gia và cập nhật định kỳ trước ngày 25 hằng tháng.

3.2. Điều kiện chỉ định: “đăng ký” là điều kiện tiên quyết

Đây là phần trả lời trực tiếp câu hỏi ở mục 1. Điều 72 quy định với tổ chức thử nghiệm, phải đồng thời có:

• Giấy chứng nhận đăng ký hoạt động thử nghiệm theo quy định pháp luật về tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật, trong đó có lĩnh vực thử nghiệm đăng ký chỉ định — tức phải đúng “làn đường thứ nhất”;
• Được công nhận (accreditation) bởi tổ chức công nhận đã đăng ký hoạt động, cho đúng phạm vi đăng ký chỉ định, và theo lĩnh vực phục vụ yêu cầu quản lý nhà nước của bộ quản lý ngành (nếu có);
• Kết quả tham gia thử nghiệm thành thạo (PT) hoặc so sánh liên phòng đạt yêu cầu đối với phương pháp thử của sản phẩm, hàng hóa đăng ký chỉ định;
• Tối thiểu 06 thử nghiệm viên chính thức, mỗi người có tối thiểu 02 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực thử nghiệm đăng ký chỉ định.

Với tổ chức chứng nhận, tổ chức kiểm tra xác nhận và xác nhận giá trị sử dụng, yêu cầu nền cũng là đã được cấp Giấy chứng nhận đăng ký hoạt động tương ứng và phải được công nhận cho phạm vi đăng ký chỉ định. Với tổ chức chứng nhận, Điều 72 còn yêu cầu 06 chuyên gia đánh giá chính thức và kinh nghiệm đánh giá tối thiểu 20 ngày công cho sản phẩm, hàng hóa đăng ký chỉ định — kèm các quy tắc riêng cho chương trình mới (ví dụ chương trình chứng nhận sản phẩm mới hoặc sản phẩm đăng ký bổ sung: ít nhất 05 ngày công với các sản phẩm cùng chủng loại).

Lưu ý nghề: Trình tự đúng phải là (1) đăng ký hoạt động → (2) được công nhận → (3) tham gia PT/sánh liên phòng đạt → (4) đăng ký chỉ định. Nhiều tổ chức làm ngược: nộp hồ sơ chỉ định khi chứng chỉ công nhận chưa phủ đúng phạm vi, hoặc hồ sơ PT chỉ có kết quả của đơn vị mình. Cả hai lỗi đều bị trả hồ sơ ngay bước thẩm xét.

3.3. Hồ sơ và trình tự chỉ định

Một cơ chế rất đáng chú ý về thừa nhận chéo giữa các bộ: nếu tổ chức đã được bộ quản lý ngành, lĩnh vực khác đánh giá năng lực và đã có quyết định chỉ định, cơ quan chỉ định mới thừa nhận kết quả đánh giá hệ thống quản lý chất lượng tương ứng khi thực hiện đánh giá thực tế; kết quả đánh giá được thừa nhận có giá trị trong 12 tháng kể từ ngày cơ quan có thẩm quyền ban hành kết quả đánh giá gần nhất. Về nguyên tắc, Điều 71 cũng yêu cầu các bộ xem xét, sử dụng kết quả đánh giá của nhau trong phạm vi quản lý — đây là điểm gỡ “chồng chéo” mà doanh nghiệp TIC nên chủ động đề nghị áp dụng.

3.4. Quyền lợi, nghĩa vụ và hậu quả

• Quyền lợi: được tham gia hoạt động ĐGSPH đối với sản phẩm, hàng hóa rủi ro cao thuộc trách nhiệm quản lý của bộ quản lý ngành; được công bố trên danh sách tổ chức được chỉ định; và quan trọng nhất — kết quả ĐGSPH được cơ quan kiểm tra nhà nước sử dụng.
• Nghĩa vụ vận hành (Điều 77): duy trì năng lực, thực hiện đúng phạm vi, phương thức và yêu cầu kỹ thuật của QCVN hoặc pháp luật chuyên ngành; báo cáo hằng quý trước ngày 25 (hoặc đột xuất) kết quả hoạt động ĐGSPH đã được chỉ định trên Cơ sở dữ liệu quốc gia; thông báo cho cơ quan chỉ định mọi thay đổi ảnh hưởng tới năng lực trong 15 ngày; với tổ chức thử nghiệm đã được chỉ định, trong thời hạn hiệu lực của quyết định chỉ định phải tham gia PT/sánh liên phòng ít nhất một lần đối với lĩnh vực và sản phẩm, hàng hóa đã được chỉ định.
• Hậu quả vi phạm (Điều 76): thu hồi quyết định chỉ định khi vi phạm 02 lần liên tiếp quy định về ĐGSPH; không thực hiện đầy đủ trách nhiệm tại Điều 77 trong 02 năm liên tiếp; không bảo đảm điều kiện chỉ định; giả mạo, khai man tài liệu hoặc cấp không kết quả ĐGSPH; tẩy xóa làm sai lệch quyết định; không khắc phục vi phạm theo yêu cầu của cơ quan thanh tra, kiểm tra; hoặc không còn hoạt động trong phạm vi đã được chỉ định. Sau khi bị thu hồi, tổ chức chỉ được xem xét hồ sơ đăng ký chỉ định tối thiểu sau 06 tháng kể từ khi có thông báo thu hồi và đã khắc phục vi phạm.

4. Bảng đối chiếu hai làn đường

5. Vì sao tổ chức TIC làm dịch vụ nhà nước cần cả hai

Về mặt logic pháp lý, chỉ định là quan hệ “xếp lớp” trên đăng ký, không phải quan hệ thay thế. Ma trận dưới đây mô tả đúng phạm vi hoạt động thực tế của một tổ chức ĐGSPH:

Ba hệ quả thực tiễn:

• Với doanh nghiệp nhập khẩu, sản xuất hàng rủi ro cao: kết quả ĐGSPH phục vụ kiểm tra nhà nước phải do tổ chức được chỉ định thực hiện. Chọn đối tác chỉ có đăng ký hoạt động sẽ dẫn tới hồ sơ bị trả, hàng bị giữ tại cửa khẩu. Ngược lại, với hàng hóa rủi ro trung bình đã có công bố hợp quy, Nghị định 37 (Điều 86) đã bổ sung cơ chế không phải thực hiện lại việc công bố hợp quy khi nhập khẩu — nhưng kết quả thử nghiệm vẫn phải đến từ tổ chức được công nhận hoặc được chỉ định theo quy định.
• Với tổ chức ĐGSPH: chỉ định là điều kiện để mở khóa dòng doanh thu từ khu vực nhà nước (kiểm tra chất lượng hàng nhập khẩu, kiểm tra trên thị trường, chứng nhận theo QCVN ngành). Nhưng lợi thế này đi kèm nghĩa vụ kép: vừa phải giữ năng lực theo Nghị định 22, vừa phải duy trì phạm vi chỉ định theo Nghị định 37 — hai bộ hồ sơ, hai nhịp báo cáo, hai cơ quan quản lý.
• Với tổ chức công nhận: đây là mắt xích kiểm soát cả hai làn đường — vì chứng chỉ công nhận là điều kiện cho cả hồ sơ đăng ký hoạt động (để chứng minh năng lực hệ thống quản lý) và hồ sơ đăng ký chỉ định.

6. Sáu tình huống thực tế chúng tôi gặp khi tư vấn

• (1) Phòng thử nghiệm mới thành lập, muốn phục vụ cả thị trường và nhà nước: lộ trình đúng là đăng ký hoạt động thử nghiệm → công nhận ISO/IEC 17025 → PT/sánh liên phòng → đăng ký chỉ định theo ngành. Tổ chức nào đảo thứ tự sẽ mất 03 – 06 tháng.
• (2) Lab đã có ISO/IEC 17025 nhưng chưa đăng ký hoạt động: không được hành nghề theo Nghị định 22. Chứng chỉ công nhận là chứng cứ năng lực, không phải giấy phép. Đây là hiểu nhầm phổ biến nhất trong nhóm doanh nghiệp FDI.
• (3) Tổ chức chứng nhận được chỉ định một ngành, muốn mở sang ngành khác: dùng thủ tục thay đổi, bổ sung phạm vi chỉ định — chỉ thẩm xét hồ sơ, nhưng phải bảo đảm yêu cầu kinh nghiệm chuyên gia theo Điều 72 (ví dụ chương trình sản phẩm mới: tối thiểu 05 ngày công với sản phẩm cùng chủng loại).
• (4) Tổ chức đã được chỉ định bởi một bộ, nay làm hồ sơ với bộ thứ hai: đề nghị áp dụng thừa nhận kết quả đánh giá năng lực (giá trị 12 tháng) để rút ngắn đoàn đánh giá thực tế.
• (5) Nhà nhập khẩu bị trả hồ sơ vì tổ chức cung cấp kết quả không được chỉ định: kiểm tra hai thứ trước khi ký hợp đồng — giấy chứng nhận đăng ký hoạt động còn hiệu lực và đúng lĩnh vực, và quyết định chỉ định của bộ quản lý ngành cho đúng sản phẩm, hàng hóa đó.
• (6) Tổ chức công nhận nước ngoài thực hiện công nhận tại Việt Nam: phải thông báo cho Bộ Khoa học và Công nghệ trước ít nhất 20 ngày và báo cáo kết quả sau khi đánh giá; không tuân thủ thì chứng chỉ công nhận không được thừa nhận tại Việt Nam — ảnh hưởng trực tiếp tới giá trị hồ sơ chỉ định của tổ chức Việt Nam được công nhận bởi tổ chức đó.

7. Mười sai sót phổ biến và checklist rà soát

Mười sai sót:

• 1. Đồng nhất “giấy chứng nhận đăng ký hoạt động” với “quyết định chỉ định”.
• 2. Đăng ký chỉ định khi chứng chỉ công nhận chưa phủ đúng phạm vi đăng ký chỉ định.
• 3. Dùng kết quả PT/sánh liên phòng không đúng phương pháp thử của sản phẩm, hàng hóa đăng ký chỉ định.
• 4. Đếm nhân sự theo cộng tác viên, hợp đồng ngắn hạn — không được tính vào ngưỡng 06 người.
• 5. Quên cập nhật biến động trong 15 ngày theo cả hai nghị định.
• 6. Bỏ báo cáo hằng tuần (Nghị định 22) hoặc báo cáo quý trước ngày 25 (Nghị định 37) — rủi ro mất giấy chứng nhận/quyết định chỉ định.
• 7. Gửi hồ sơ bản giấy trong khi Cổng dịch vụ công quốc gia vẫn hoạt động (chỉ được nộp bản giấy khi hệ thống lỗi hoặc thủ tục chưa hoàn thiện hạ tầng trực tuyến).
• 8. Không kiểm tra tính tương thích của phạm vi công nhận và phạm vi chỉ định theo từng nhóm sản phẩm, mã HS, chương trình chứng nhận.
• 9. Với tổ chức thử nghiệm được chỉ định: bỏ PT định kỳ ít nhất 01 lần trong hiệu lực quyết định chỉ định.
• 10. Không theo dõi danh sách tổ chức được chỉ định công bố trước ngày 25 hằng tháng — dẫn đến nhầm đối tác hoặc hết hiệu lực mà không biết.

Checklist 10 điểm trước khi ký hợp đồng dịch vụ ĐGSPH: (1) sản phẩm thuộc mức rủi ro nào; (2) quy chuẩn áp dụng có yêu cầu tổ chức phải được chỉ định hay không; (3) đối tác có giấy chứng nhận đăng ký hoạt động còn hiệu lực, đúng lĩnh vực; (4) đối tác có quyết định chỉ định của đúng bộ quản lý ngành, đúng phạm vi; (5) chứng chỉ công nhận còn hiệu lực cho phạm vi đó; (6) phương thức đánh giá phù hợp mức rủi ro theo Thông tư 14/2026/TT-BKHCN; (7) nhân sự chủ chốt đáp ứng ngưỡng 06 người và tiêu chí kinh nghiệm; (8) kết quả PT/sánh liên phòng còn hiệu lực; (9) đối tác có đang bị đình chỉ/thu hồi không (tra danh sách công bố trên Cơ sở dữ liệu quốc gia); (10) hợp đồng có điều khoản về cập nhật thay đổi năng lực và chuyển giao hồ sơ nếu phạm vi thay đổi.

8. Lộ trình 12 tháng cho tổ chức TIC muốn phục vụ cả hai làn đường

Đọc kèm các bài liên quan:

• Chỉ định tổ chức đánh giá sự phù hợp theo Nghị định 37/2026/NĐ-CP: điều kiện, hồ sơ và trình tự — chi tiết làn đường thứ hai.
• Nghị định 37/2026/NĐ-CP: toàn cảnh 8 chương – 99 điều và toàn văn — bối cảnh phân loại rủi ro và kiểm tra nhà nước.
• 8 phương thức chứng nhận theo Thông tư 14/2026/TT-BKHCN — chọn phương thức theo mức độ rủi ro, điều kiện để kết quả ĐGSPH được chấp nhận.
• Phụ lục I Nghị định 37/2026/NĐ-CP: bảng tra cứu 69 nhóm hàng hóa — xác định nhóm hàng để biết có thuộc diện chỉ định.
• Thông tư 36/2026/TT-BKHCN: toàn văn danh mục hàng hóa rủi ro trung bình, rủi ro cao — xác định mức độ rủi ro của sản phẩm.
• Thông tư 16/2026/TT-BKHCN: ký kết và thực hiện thỏa thuận thừa nhận kết quả ĐGSPH — cơ chế MRA/MLA mà cả hai nghị định viện dẫn.
• Thủ tục đánh giá sự phù hợp 2026: đồ điện gia dụng và thiết bị ICT — ví dụ hồ sơ thực tế cho nhóm hàng điện, điện tử.
• Thông tư 125/2026/TT-BCA: camera giám sát vào danh mục rủi ro trung bình — cách một bộ quản lý ngành kích hoạt nghĩa vụ công bố hợp quy.

Kết luận

Từ năm 2026, câu chuyện pháp lý của tổ chức đánh giá sự phù hợp tại Việt Nam không còn gói gọn trong một giấy phép. Nghị định 22/2026/NĐ-CP dựng làn đường thứ nhất — đăng ký hoạt động — với 5 loại hình dịch vụ, chuẩn năng lực quốc tế tương ứng, thẩm quyền cấp phân cấp về địa phương và bộ nghĩa vụ báo cáo điện tử dày đặc. Nghị định 37/2026/NĐ-CP dựng làn đường thứ hai — chỉ định — chỉ mở khi QCVN hoặc pháp luật chuyên ngành yêu cầu, và chỉ mở cho tổ chức đã đăng ký hoạt động, đã được công nhận, đã có kết quả thử nghiệm thành thạo đạt yêu cầu.

Ba mệnh đề cần nhớ: (1) đăng ký hoạt động là điều kiện hành nghề, chỉ định là điều kiện phục vụ nhà nước — một cái không thay thế cái kia; (2) trình tự không thể đảo: đăng ký → công nhận → thử nghiệm thành thạo → chỉ định; (3) duy trì hai làn đường là nghĩa vụ thường xuyên, với hai nhịp báo cáo khác nhau và hai cơ quan quản lý khác nhau — vi phạm nghĩa vụ báo cáo có thể dẫn tới mất giấy chứng nhận hoặc mất quyết định chỉ định.

Với doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu, việc cần làm ngay là kiểm tra hai loại giấy tờ của đối tác cung cấp dịch vụ ĐGSPH trước khi ký hợp đồng; với tổ chức TIC, việc cần làm ngay là rà soát khoảng trống giữa phạm vi năng lực thực tế — phạm vi đăng ký hoạt động — phạm vi công nhận — phạm vi chỉ định, bởi chỉ khi bốn phạm vi này trùng nhau thì năng lực mới chuyển hóa được thành doanh thu.

Nguồn tham khảo

Các văn bản dưới đây là căn cứ của bài viết; bạn đọc tra cứu bản hiện hành trên Cổng thông tin điện tử Chính phủ và Công báo điện tử.

• Nghị định số 22/2026/NĐ-CP ngày 16/01/2026 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật (hiệu lực kể từ ngày ký ban hành) — vanban.chinhphu.vn; bản PDF.
• Nghị định số 37/2026/NĐ-CP ngày 23/01/2026 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa (Điều 71 – 78 về chỉ định tổ chức đánh giá sự phù hợp).
• Luật Tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật số 68/2006/QH11, được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 35/2018/QH14 và Luật số 70/2025/QH15.
• Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa số 05/2007/QH12, được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 78/2025/QH15.
• Nghị định số 107/2016/NĐ-CP, Nghị định số 127/2007/NĐ-CP, Nghị định số 78/2018/NĐ-CP, Nghị định số 154/2018/NĐ-CP (các quy định về điều kiện kinh doanh dịch vụ đánh giá sự phù hợp hết hiệu lực theo Điều 69 Nghị định 22/2026/NĐ-CP).

Bài viết liên quan

• Luật 78/2025/QH15: nguyên tắc quản lý rủi ro và công bố hợp quy

Trao đổi thêm

Bài viết này là diễn giải của chúng tôi nhằm phổ biến kiến thức pháp luật về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng, không phải văn bản quy phạm pháp luật. Nội dung được trình bày lại theo Nghị định số 22/2026/NĐ-CP ngày 16/01/2026 và Nghị định số 37/2026/NĐ-CP ngày 23/01/2026 của Chính phủ; các văn bản viện dẫn có thể được sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc bãi bỏ. Việc áp dụng cho từng trường hợp cụ thể còn phụ thuộc quy chuẩn kỹ thuật áp dụng, mức độ rủi ro của sản phẩm, hàng hóa và tư cách của tổ chức đánh giá sự phù hợp; trước khi áp dụng, người đọc cần tra cứu bản văn bản hiện hành trên các cổng thông tin chính thức và tham vấn cơ quan có thẩm quyền. Nội dung bài viết chỉ mang tính tham khảo và không thay thế tư vấn pháp lý.