Nhãn RoHS của Trung Quốc là phần hay bị làm sai nhất — và cũng là phần bị nhìn thấy nhanh nhất khi hàng qua cửa khẩu hoặc lên kệ bán lẻ. Khác với EU (nơi dấu CE là kết quả của một quá trình đánh giá hợp quy), thị trường Trung Quốc yêu cầu doanh nghiệp công bố tình trạng chất độc hại ngay trên sản phẩm và trong tài liệu kèm theo, theo tiêu chuẩn SJ/T 11364.
Nếu bạn đã đọc bài về GB 26572-2025, bạn biết tiêu chuẩn bắt buộc mới của Trung Quốc đưa các yêu cầu nhãn này lên cấp tiêu chuẩn quốc gia bắt buộc. Bài này đi sâu vào đúng phần đó: nhãn gồm những thành phần nào, đọc bảng công bố chất ra sao, nhãn EFUP nói lên điều gì, và vì sao khuôn nhãn in sẵn của nhiều doanh nghiệp Việt Nam cần cập nhật.
Một lưu ý trước khi đọc: đây là nội dung diễn giải để hiểu nguyên lý. Khi in nhãn cho một sản phẩm cụ thể, doanh nghiệp cần đối chiếu nguyên văn SJ/T 11364-2024, hướng dẫn hiện hành của cơ quan quản lý Trung Quốc và yêu cầu cụ thể của nhà nhập khẩu.
1. Nhãn RoHS Trung Quốc gồm hai thành phần, không phải một
Nhiều người gọi chung là “nhãn RoHS Trung Quốc”, nhưng thực tế đây là một hệ công bố gồm hai thành phần tách biệt, thường xuất hiện ở hai nơi khác nhau:
| Thành phần | Vị trí | Nội dung |
|---|---|---|
| Nhãn EFUP (biểu tượng “chu kỳ sử dụng thân thiện môi trường”) | Trên sản phẩm / bao bì | Biểu tượng thể hiện số năm mà sản phẩm được coi là an toàn về chất độc hại trong điều kiện sử dụng bình thường |
| Bảng công bố chất độc hại | Trong tài liệu/hướng dẫn kèm sản phẩm | Bảng liệt kê từng chất và tình trạng hàm lượng (dưới hay vượt ngưỡng) ở mức vật liệu đồng nhất |
Hai thành phần này bổ sung cho nhau: một cái trả lời câu hỏi “dùng được bao lâu thì an toàn”, cái kia trả lời câu hỏi “chất nào vượt ngưỡng”. Thiếu một trong hai, hồ sơ nhãn bị coi là chưa đầy đủ.
2. Bảng công bố chất: đọc đúng ký hiệu O và X
Bảng công bố chất (disclosure table) là phần kỹ thuật quan trọng nhất, vì nó căn cứ theo vật liệu đồng nhất — cùng cách tiếp cận với RoHS châu Âu. Bảng liệt kê từng chất và dùng hai ký hiệu quen thuộc:
| Ký hiệu | Ý nghĩa | Cách hiểu đúng |
|---|---|---|
| O | Hàm lượng chất trong vật liệu đồng nhất không vượt ngưỡng yêu cầu | “Đạt” cho chất đó |
| X | Hàm lượng chất trong vật liệu đồng nhất vượt ngưỡng yêu cầu | “Vượt” cho chất đó — không đồng nghĩa sản phẩm bị cấm, mà phải công bố |
Ba điểm cần nhớ về bảng này:
- Bảng được trình bày bằng tiếng Trung giản thể trong tài liệu sản phẩm, không phải tuỳ ý dịch sang ngôn ngữ khác.
- Ký hiệu “X” không phải là vi phạm — nó là công bố. Vi phạm chỉ phát sinh khi sản phẩm thuộc nhóm bắt buộc tuân thủ giới hạn mà vẫn vượt ngưỡng.
- Chữ “O” và “X” ở đây là ký hiệu đánh dấu, không phải chữ cái viết hoa của bảng chữ cái, nên không dịch và không thay bằng dấu tích/ô vuông.
3. Nhãn EFUP: vòng tròn hai mũi tên và con số ở giữa
EFUP (Environment-Friendly Use Period) là “chu kỳ sử dụng thân thiện môi trường”. Về bản chất, đây là khoảng thời gian mà các chất độc hại trong sản phẩm chưa có khả năng rò rỉ ra ngoài trong điều kiện sử dụng bình thường.
Quy ước nhãn EFUP mà doanh nghiệp cần nắm:
- Sản phẩm vượt ngưỡng một chất bất kỳ: dùng biểu tượng màu cam gồm hai mũi tên tạo thành vòng tròn, con số ở giữa là số năm EFUP (ví dụ vòng tròn ghi 10 nghĩa là chu kỳ 10 năm tính từ ngày sản xuất).
- Sản phẩm không vượt ngưỡng chất nào: có thể dùng nhãn EFUP đặc biệt mang chữ “e” để chỉ rằng toàn bộ các chất trong nhóm hạn chế đều dưới ngưỡng.
- Cách tính EFUP được quy định trong một tiêu chuẩn hướng dẫn riêng (nhóm SJ/Z); doanh nghiệp cần đối chiếu bản hiện hành khi xây dựng cơ sở tính cho sản phẩm của mình.
Điểm dễ nhầm: nhãn EFUP không phải là “hạn sử dụng” theo kiểu thực phẩm, và cũng không phải là thời hạn bảo hành. Nó là một tuyên bố về mức độ an toàn hoá chất theo thời gian. Ghi sai con số — hoặc copy nhãn EFUP của sản phẩm khác — là kiểu sai bị phát hiện nhanh nhất.
4. Khi nào phải ghi thêm ngày sản xuất
Vì EFUP được tính từ ngày sản xuất, nên trong một số trường hợp sản phẩm phải ghi thêm ngày sản xuất trên nhãn — cụ thể khi chu kỳ EFUP ngắn hơn tuổi thọ thiết kế của sản phẩm. Ngày được ghi theo dạng ngày/tháng/năm, với năm đủ bốn chữ số.
Đây là chi tiết ít được chú ý nhưng lại quan trọng khi hàng lưu kho lâu: nếu chỉ có vòng tròn EFUP mà không có mốc ngày, người kiểm tra không xác định được sản phẩm đã “chạy” được bao nhiêu năm trong chu kỳ an toàn. Doanh nghiệp nên thống nhất với nhà in và nhà nhập khẩu về trường hợp cụ thể của mình, và đối chiếu lại quy định nhãn hiện hành.
5. SJ/T 11364-2024: bản hiện hành và những gì cần kiểm
Trước đây, các yêu cầu nhãn của Trung Quốc nằm trong bản SJ/T 11364-2014 — phiên bản được dùng phổ biến trong gần một thập kỷ. Khi GB 26572-2025 ra đời, nội dung nhãn được tích hợp và cập nhật, gắn với bản SJ/T 11364-2024.
Vì đây là tiêu chuẩn ngành điện tử (“SJ/T”), doanh nghiệp cần hiểu đúng bản chất: bản thân SJ/T 11364 là tiêu chuẩn khuyến nghị, nhưng khi được GB 26572-2025 viện dẫn, việc tuân thủ nhãn trở thành một phần của nghĩa vụ bắt buộc. Nói cách khác: đường dẫn pháp lý đi qua GB, còn chi tiết kỹ thuật để in nhãn nằm ở SJ/T.
Khi chuyển từ bản 2014 sang bản 2024, doanh nghiệp nên rà lại tối thiểu bốn điểm: danh mục chất trên bảng công bố, quy cách và kích thước biểu tượng EFUP, cách ghi ngày sản xuất, và yêu cầu về ngôn ngữ/định dạng tài liệu kèm theo. Các chi tiết cụ thể của bản 2024 cần đối chiếu nguyên văn tiêu chuẩn — bài viết này không thay thế bản gốc.
6. Sáu chất hay mười chất trên bảng?
Đây là điểm chuyển tiếp lớn nhất và cũng là lỗi in ấn phổ biến nhất.
| Giai đoạn | Số chất trên bảng công bố | Danh mục |
|---|---|---|
| Theo GB/T 26572-2011 (trước đây) | 6 chất | Pb, Hg, Cd, Cr(VI), PBB, PBDE |
| Theo GB 26572-2025 (từ 01/08/2027) | 10 chất | 6 chất trên + 4 phthalate (DBP, DIBP, BBP, DEHP) |
Rất nhiều khuôn nhãn và mẫu bảng in sẵn tại Việt Nam vẫn theo bảng 6 chất của GB/T 26572-2011. Khi GB 26572-2025 có hiệu lực, bảng công bố cần mở rộng thành 10 dòng chất. Đây là việc nhỏ về kỹ thuật nhưng nằm ở khâu in ấn — nên rất dễ bị bỏ sót cho tới khi bị nhà nhập khẩu nhắc.
7. Sản phẩm nào phải dán nhãn?
Cần tách bạch hai khái niệm thường bị gộp làm một:
| Nghĩa vụ nhãn | Nghĩa vụ giới hạn chất | |
|---|---|---|
| Sản phẩm nằm trong danh mục quản lý hợp quy (nhóm bắt buộc tuân thủ) | Có | Có — phải đạt giới hạn 10 chất |
| Các sản phẩm điện – điện tử khác lưu thông tại Trung Quốc | Có | Không bắt buộc (khuyến khích tự nguyện) |
Nói cách khác: nhãn áp cho hầu hết sản phẩm điện – điện tử lưu thông trên thị trường Trung Quốc, còn nghĩa vụ đạt giới hạn chất chỉ bắt buộc với nhóm sản phẩm nằm trong danh mục quản lý hợp quy (danh mục do cơ quan quản lý công bố, gồm các nhóm quen thuộc như máy tính, thiết bị hiển thị, điện thoại, tủ lạnh, máy giặt, điều hoà, máy in… — danh mục đầy đủ cần đối chiếu bản hiện hành).
Hệ quả thực tế: đừng suy ra “sản phẩm tôi không thuộc danh mục nên không cần nhãn”. Không thuộc danh mục chỉ miễn cho bạn nghĩa vụ đạt giới hạn chất, chứ không bỏ được nghĩa vụ nhãn.
8. Năm lỗi thường gặp khi in nhãn
- Dùng bảng 6 chất trong khi khuôn mẫu mới yêu cầu 10 chất.
- Ghi sai con số EFUP — copy từ sản phẩm khác, hoặc không có cơ sở tính theo tiêu chuẩn hướng dẫn.
- Thiếu bảng công bố trong tài liệu — chỉ dán nhãn trên máy mà quên bảng trong hướng dẫn.
- Dịch bảng sang ngôn ngữ khác hoặc trình bày lại bằng ký hiệu tự chế, trong khi yêu cầu là bảng tiếng Trung giản thể với ký hiệu O/X.
- Biểu tượng EFUP sai quy cách — sai tỉ lệ vòng tròn, sai màu (cam/đen), hoặc in quá nhỏ tới mức không đọc được.
9. Câu hỏi thường gặp
Nhãn RoHS Trung Quốc có giống dấu CE không?
Không. Dấu CE là kết quả của một quá trình đánh giá hợp quy và thể hiện sản phẩm đáp ứng các chỉ thị áp dụng. Nhãn RoHS Trung Quốc (EFUP + bảng công bố) là công cụ công bố thông tin, cho biết tình trạng chất độc hại và chu kỳ an toàn — chứ không tự nó chứng nhận sản phẩm đạt hay không đạt một chỉ thị nào.
Chỉ dán nhãn EFUP trên sản phẩm đã đủ chưa?
Chưa. Nghĩa vụ nhãn gồm cả bảng công bố chất trong tài liệu kèm theo. Trên thực tế, nhiều lô hàng bị nhắc vì có nhãn trên máy nhưng thiếu bảng trong hướng dẫn.
Sản phẩm đạt chuẩn EU có phải làm lại nhãn không?
Có. Đạt RoHS EU thì phần “chất” gần như dùng lại được (với điều kiện đã kiểm cả bốn phthalate), nhưng phần nhãn EFUP và bảng công bố là yêu cầu riêng của Trung Quốc, không có ở EU.
Bảng công bố ghi “X” có nghĩa sản phẩm bị cấm bán không?
Không. “X” chỉ là công bố rằng chất đó vượt ngưỡng ở mức vật liệu đồng nhất. Sản phẩm chỉ vi phạm khi thuộc nhóm bắt buộc tuân thủ giới hạn mà vẫn vượt ngưỡng, hoặc khi thiếu nhãn/công bố đúng quy định.
Nhãn có cần cập nhật trước mốc 01/08/2027 không?
Nên làm sớm. Nhà nhập khẩu Trung Quốc thường yêu cầu chứng từ và nhãn mới từ 6–12 tháng trước mốc hiệu lực, tức là ngay trong 2026. Việc cập nhật khuôn nhãn nên bắt đầu từ khâu thiết kế bao bì.
10. Kết luận
Nhãn RoHS Trung Quốc không phải một biểu tượng duy nhất, mà là một hệ công bố gồm nhãn EFUP trên sản phẩm và bảng công bố chất trong tài liệu. Hiểu đúng cơ chế này giúp doanh nghiệp tránh được lỗi phổ biến nhất: coi nhãn Trung Quốc như dấu CE của châu Âu.
Ba việc nên làm ngay: một, rà lại khuôn nhãn hiện tại xem đang theo bảng 6 hay 10 chất; hai, kiểm tra nhãn EFUP và cơ sở tính số năm; ba, bảo đảm tài liệu kèm sản phẩm có bảng công bố đúng định dạng. Tất cả đều nên đối chiếu với bản SJ/T 11364-2024 hiện hành và xác nhận với nhà nhập khẩu Trung Quốc.
Nguồn tham khảo
- SJ/T 11364 — Marking for the Restriction of the Use of Hazardous Substances in Electrical and Electronic Products (tiêu chuẩn ngành điện tử Trung Quốc; bản 2014 và bản 2024)
- GB/T 26572-2011 và GB 26572-2025 — yêu cầu giới hạn chất trong sản phẩm điện và điện tử
- Tiêu chuẩn hướng dẫn tính chu kỳ sử dụng thân thiện môi trường (nhóm SJ/Z) — cần đối chiếu bản hiện hành
- Tài liệu giới thiệu về nhãn EFUP và bảng công bố chất của các tổ chức chứng nhận quốc tế
Bài viết liên quan
- RoHS và REACH khác nhau thế nào? Ngưỡng và nghĩa vụ khai báo
- Báo cáo RoHS cũ còn dùng được không, khi nào phải thử lại?
- Tem nhãn RoHS thế nào là đúng, từ nào gây hiểu nhầm?
- J-Moss (Nhật) và K-RoHS (Hàn Quốc) khác EU ở điểm nào
- GB/T 39560 — bộ phương pháp thử RoHS Trung Quốc chỉ định duy nhất
- Thông tư 30/2011/TT-BCT và RoHS châu Âu: tuân thủ cả hai thế nào
- GB 26572-2025: tiêu chuẩn RoHS bắt buộc đầu tiên của Trung Quốc, hiệu lực 01/08/2027
- RoHS là gì? Toàn tập về Chỉ thị 2011/65/EU và 10 chất bị hạn chế
Trao đổi thêm
Miễn trừ trách nhiệm
Bài viết này là nội dung diễn giải do chúng tôi tự biên soạn; không phải tư vấn pháp lý. Các mô tả về nhãn EFUP và bảng công bố chất được tóm lược để giúp hiểu nguyên lý, có thể rút gọn so với nguyên văn tiêu chuẩn.
Trước khi áp dụng cho một sản phẩm cụ thể, doanh nghiệp cần đối chiếu bản tiêu chuẩn gốc SJ/T 11364-2024 và các văn bản/tiêu chuẩn liên quan hiện hành, đồng thời xác nhận với nhà nhập khẩu hoặc đơn vị thử nghiệm được công nhận tại Trung Quốc.
Xem thêm: Chính sách bản quyền & Miễn trừ trách nhiệm của ticforall.com.
